Viết bài SEO bằng AI: cách làm hữu ích, không thành content rác

Tóm tắt nhanh

Dùng AI để viết bài SEO không bị cấm. Theo hướng dẫn của Google, điều quyết định là nội dung có giúp ích cho người đọc hay không. AI nên đứng ở bước nghiên cứu, dàn ý và viết nháp. Người phải giữ các bước kiểm tra dữ kiện, thêm ví dụ thật, biên tập và quyết định đăng, rồi quay lại cập nhật bài theo dữ liệu từ Search Console.

Viết bài SEO bằng AI có bị Google phạt không?#

Không bị phạt chỉ vì dùng AI. Hướng dẫn của Google về nội dung tạo bằng AI nói rằng AI có thể hữu ích khi nghiên cứu một chủ đề và khi thêm cấu trúc cho nội dung gốc. Cái bị cảnh báo là dùng AI để tạo nhiều trang mà không thêm giá trị cho người đọc. Hành vi đó có thể vi phạm chính sách spam về nội dung hàng loạt (scaled content abuse), và chính sách này áp dụng dù nội dung do tự động hóa, do người hay do cả hai tạo ra.

Vậy câu hỏi đúng không phải là "AI có bị phạt không" mà là "bài này có đáng đọc không". Google cũng không yêu cầu bài phải trông như do người viết. Bài này không bàn cách giấu việc dùng AI, vì đó không phải tiêu chuẩn mà Google công bố và cũng là hướng đi sai: bài đáng đọc thì không cần giấu, bài không đáng đọc thì giấu cũng vô ích.

WebMượt cũng viết blog với sự hỗ trợ của AI. Quy trình bên dưới là cách chúng tôi dùng: AI giúp nhanh ở những bước nó làm được, còn người giữ các quyết định.

Google nói gì về nội dung có AI hỗ trợ?#

Ba tài liệu của Google Search Central đáng đọc trực tiếp: hướng dẫn về nội dung tạo bằng AI, hướng dẫn về nội dung hữu ích viết cho con người, và chính sách spam. Từ đó có thể rút ra ba nhóm việc.

Được làm. Dùng AI để nghiên cứu chủ đề, dựng cấu trúc, gợi ý hướng viết cho nội dung gốc. Dùng AI hỗ trợ rồi người chịu trách nhiệm về bài cũng nằm trong nhóm này.

Phải kiểm tra. Google nhắc rằng mô hình tạo văn bản không truy xuất sự thật mà dự đoán chuỗi từ có khả năng xảy ra, nên kết quả có thể sai, còn gọi là ảo giác (hallucination). Hãy kiểm tra cả những thứ dễ bị bỏ qua như tiêu đề, mô tả, dữ liệu có cấu trúc và alt ảnh. Google cũng khuyến khích giải thích cách dùng AI khi người đọc có thể kỳ vọng được biết.

Không nên làm. Tạo hàng loạt trang không thêm giá trị. Ghi AI làm tác giả, hoặc bịa hồ sơ tác giả: Google nói mọi hình thức lừa dối làm trang mất tin cậy với cả người đọc lẫn hệ thống đánh giá chất lượng. Và làm bài chủ yếu để câu lượt tìm kiếm thay vì giúp người đọc.

Google còn đưa ra khung ba câu hỏi để tự đánh giá: ai tạo ra nội dung, tạo ra bằng cách nào, và vì sao. Nếu câu trả lời cho "vì sao" chủ yếu là để kéo lượt tìm kiếm, theo Google đó là điều hệ thống của họ không muốn thưởng.

Quy trình 12 bước, ai làm việc nào?#

Một bài SEO làm có hệ thống đi qua mười hai bước, từ chọn chủ đề đến cập nhật sau khi đăng. AI chen vào ở bốn bước, còn lại cần người.

Bước dễ bị bỏ qua nhất là bước thứ sáu, thêm ví dụ thật. AI không có kinh nghiệm làm shop, không biết khách của bạn hay hỏi gì. Nếu không có bước này thì bài của bạn không khác bài của bất kỳ ai dùng cùng công cụ, và Google cũng hỏi đúng câu đó khi tự đánh giá: nội dung có thêm thông tin, phân tích hay nghiên cứu gốc nào không.

Nghiên cứu trước khi viết: nguồn quan trọng hơn bản nháp#

Sai lầm phổ biến là đưa tiêu đề cho AI rồi bấm viết. Kết quả là một bài đọc trơn tru nhưng không có gì để bạn kiểm tra. Hãy đảo thứ tự: tìm nguồn trước, viết sau.

Với một bài kỹ thuật hoặc có liên quan đến chính sách của Google, nguồn đầu tiên là tài liệu chính thức: Google Search Central, Search Console Help, web.dev. Với chủ đề giá và dịch vụ của chính bạn, nguồn là bảng giá và điều khoản đang áp dụng. Gom các nguồn này thành một gói tài liệu, đưa cho AI làm căn cứ, và yêu cầu nó chỉ viết dựa trên gói đó.

Có hai quy tắc giữ cho bước này đáng tin:

• Dữ kiện nào không có trong gói nguồn thì ghi "chưa xác minh" thay vì để AI tự điền.
• Số liệu minh họa phải ghi rõ là ví dụ. Không bịa thống kê, số khách hàng, thứ hạng hay kết quả dự án.

Biên tập: nhìn bản nháp bằng con mắt khó tính#

Bản nháp từ AI thường mắc cùng một nhóm lỗi, và các lỗi này dễ nhận ra khi bạn biết tìm gì. Hình trên minh họa bốn kiểu.

Kiểu thứ nhất là câu chung chung, đặt vào website nào cũng đúng, như "SEO là yếu tố quan trọng giúp website phát triển". Hãy thay bằng một câu cụ thể về trường hợp của bạn. Kiểu thứ hai là dữ kiện không có nguồn, như một tỷ lệ phần trăm xuất hiện không rõ từ đâu. Hãy tìm nguồn hoặc xóa. Kiểu thứ ba là lời hứa, như "đạt top 1 nhanh chóng". Không ai bảo đảm được thứ hạng, kể cả Google. Kiểu thứ tư là ví dụ nghe thật nhưng không có thật, như "một shop tăng gấp ba đơn". Hãy bỏ hoặc ghi rõ là giả định.

Ngoài bốn kiểu này, hãy tìm ý bị lặp giữa các mục, phần mở đầu sáo rỗng và phần kết chỉ nhắc lại bài. Đọc to bài lên một lượt là cách rẻ nhất để nghe ra câu nào không phải do người nói.

Liên kết, hình ảnh và kiểm thử#

Sau khi nội dung ổn, phần còn lại là việc kỹ thuật nhưng ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc. Chèn liên kết nội bộ ở những đoạn người đọc có khả năng hỏi câu tiếp theo, theo cách mô tả trong bài cấu trúc website chuẩn SEO. Thêm ảnh có alt mô tả đúng nội dung. Mở bài trên điện thoại, kiểm tra mục lục, đường dẫn, và tốc độ tải bằng cách như trong bài cách đọc kết quả PageSpeed.

Cuối cùng, chỉ đăng khi bạn trả lời được ba câu của Google: ai viết, viết thế nào, và vì sao đáng đọc. Câu nào khiến bạn ngập ngừng thì bài chưa sẵn sàng.

Sau khi đăng: dữ liệu thật quyết định bài sửa gì#

Đăng bài mới là bước giữa quy trình. Vài ngày sau, Google mới thu thập và bắt đầu có số liệu. Khi đó hãy mở Search Console để xem bài nhận lượt hiển thị cho những truy vấn nào, và tỷ lệ nhấp ra sao. Cách mở và đọc báo cáo này có trong bài Google Search Console là gì.

Số liệu cho bạn biết bài cần sửa gì. Hiển thị nhiều nhưng ít nhấp thì viết lại tiêu đề và mô tả. Hiển thị cho truy vấn gần kề thì thêm đoạn trả lời câu hỏi đó. Hai bài trùng ý thì gộp lại. Mỗi lần cập nhật, ghi lại ngày để so sánh. Đừng sửa mỗi ngày, vì bạn sẽ không biết thay đổi nào có tác dụng.

Khi nào không nên dùng AI để viết?#

AI không hợp khi bạn không có cách kiểm chứng. Những chủ đề có rủi ro cao cho người đọc, như pháp lý, thuế, y tế, hay thông tin giá và chính sách thay đổi thường xuyên, cần người có chuyên môn đọc lại hoặc nguồn chính thức đọc được. Nếu không đạt điều kiện đó, đừng đăng.

Cũng không nên dùng AI để sản xuất hàng chục bài cùng khuôn chỉ để nhắm các biến thể của một từ khóa. Google nêu rõ việc tạo thêm trang cho mỗi biến thể truy vấn chủ yếu để thao túng kết quả có thể vi phạm chính sách. Một bài tốt trả lời một nhóm câu hỏi liên quan còn hơn mười bài mỏng.

“

Công cụ nào cũng viết được bài. Chỉ người đọc kỹ mới biết bài đó có đáng đăng không.

Nếu bạn muốn website có nền kỹ thuật chắc trước khi đầu tư vào nội dung, bài website chuẩn SEO gồm những gì là điểm bắt đầu. Nếu cần người rà website, sửa lỗi lập chỉ mục và tốc độ, dịch vụ tối ưu SEO và tốc độ website của WebMượt làm việc này, báo giá theo từng website và không cam kết thứ hạng.

Nguồn tham khảo: hướng dẫn của Google Search Central về nội dung tạo bằng AI, về nội dung hữu ích viết cho con người và chính sách spam của Google Search. Quy trình mười hai bước là cách làm của WebMượt, không phải quy định của Google. Các câu trong hình biên tập chỉ để minh họa.